Najczęściej polecanym modułem, który wszyscy muszą mieć jest MATHS od Make Noise. Na Muffie wciskają go wszystkim i ze wszystkim. MATHS potrafi parzyć kawę, wypełniać PITy etc. To podstawowe narzędzie modulacji. Niemniej większość obcując z nim pierwszy raz nie bardzo będzie wiedzieć czego się po nim spodziewać. O tyle to zrozumiałe, że MATHS robi prawie wszystko a grafika, którą Make Noise zdobi swoje moduły, mimo iż dość logiczna kiedy się je przyjrzeć bliżej, na pierwszy rzut oka wygląda jak bazgroły schizofrenika. Tak więc poniżej znajdziecie wstęp do tego czym jest MATHS, co może zastąpić i w czym pomóc.

Co więc robi MATHS? MATHS to po pierwsze dwie pary modułów w jednym urządzeniu. Całość jest rozmieszczona na panelu w ten sposób, że na górze znajdziemy wejścia sygnałowe i trigger, po bokach wejścia CV a w centrum na dole komplet wyjść.

Dwa środkowe kanały (drugi i trzeci) działają jako attenuatory, invertery lub generatory napięcia offsetującego. Jaśniej? Doprowadzając do nich napięcie CV, choćby z LFO czy ADSR, można odpowiednią gałką zmniejszyć jego poziom lub odwrócić jego polaryzację. Gałka jest bipolarna czyli stan zerowy ma na środku skali. Jeśli niczego nie podłączymy do gniazda wejściowego jednego z tych kanałów możemy nadal go użyć do wygenerowania napięcia offsetującego. By prześledzić tory o których mówię wystarczy spojrzeć na jeden z zygzaków, błyskawic umieszczonych w centralnej części urządzenia. Na górze znajdziemy gniazdo wejściowe, następnie gałkę i w końcu wyjście.

Trochę trudniej zrozumieć zasadę działania dwóch bloków umieszczonych po zewnętrznych stronach modułu (kanał pierwszy i czwarty). Mogą one działać w trzech podstawowych trybach – jako prosta obwiednia AR (Attack, Release), jako LFO lub jako Slew Limiter. Każdy z tych kanałów ma dwa główne wejścia, oznaczone strzałką wejście CV/sygnałowe i wejście trigger.

By użyć kanału jako obwiedni AR wystarczy podłączyć sygnał trigger do odpowiednio opisanego wejścia. Prześledzenie całego toru w tym przypadku może być bardziej kłopotliwe, ale bez trudu każdy powinien zlokalizować dwa wyjścia połączone linią i odpowiadającą im bipolarną gałkę ustawiającą polaryzacje i poziom wyjściowego napięcia. Powyżej znajdują się gałki Rise odpowiadająca funkcji attack i Fall czyli release. Obok nich zlokalizowane są trzy gniazda CV pozwalające sterować tymi parametrami za pomocą zewnętrznego napięcia. Gniazda są trzy bo niezależnie możemy sterować fazą Rise i Fall oraz obiema na raz za pomocą gniazda Both. Ostatni manipulator to gałka Log Lin Exp – zmienia ona charakterystykę i za razem szybkość generowanego napięcia. Więcej o tym przy omawianiu trybu LFO. Nie wspomniałem jeszcze o gniazdach EOR – End of Rise i EOC – End of Cycle. To jedyny element którym różnią się dwa opisywane kanały. Każde z gniazd generuje sygnał Gate, jedno na końcu fazy Rise a drugie na końcu cyklu obwiedni. Sygnały te mogą się przydać do wyzwalania innych obwiedni lub kanałów MATHSa na wzajem.

Pierwszy i czwarty kanał MATHSa posiada również podświetlany przełącznik sygnalizujący generowane napięcie, ale pozwalający przede wszystkim zapętlić obwiednie i wykorzystać ją jako LFO. Wejście Trigger w tym wypadku będzie działać jako reset LFO. Gałki Rise, Fall Log Lin Exp, będą wpływać na kształt fali i częstotliwość LFO. Skracanie narastania (Rise) lub wybrzmienia (Fall) spowoduje skrócenie cyklu i przyspieszenie LFO. By osiągnąć przebieg piłokształtny będziemy musieli ustawić Rise na zero, a gałką Fall będziemy mogli ustawić częstotliwość generowanego przebiegu. Gałka Log Lin Exp powinna być w takim wypadku ustawiona w środkowej pozycji by ząb piły opadał prosto. Fala trójkątna będzie wymagała jednakowego ustawienia Rise i Fall. Falę sinusoidalną uzyskamy w takim samym ustawieniu, ale przekręcając gałkę Log Lin Exp z pozycji linearnej do logarytmicznej tak by krzywe Rise i Fall były wybrzuszone na zewnątrz (w pozycji exp ich wykres będzie wklęsły – ustawienie to sprawdza się świetnie przy szybkich perkusyjnych obwiedniach). Korzystając z gniazd EOR i EOC uzyskamy puls o różnej szerokości wypełnienia. Podłączając do gniazd Rise, Fall lub Both napięcie sterujące uzyskamy LFO z częstotliwością sterowana napięciem i będziemy mogli przekształcać kształt generowanego przebiegu. MATHS jest w stanie przyspieszyć częstotliwość do tego stopnia by wchodziła w strefę audio, można go więc wykorzystać również jako VCO. Oczywiście nie będzie stroił dobrze gdyż nie posiada wejść skalibrowanych 1v/oktawę. Używany w trybie LFO z pewnością nie jest tak wygodny jak zwykłe LFO, ale za to oferuje dużo większa kontrolę nad kształtem fali, łącznie ze sterowaniem CV i odwracaniem polaryzacji (analogicznie do trybu AR).

Ostatnia z podstawowych funkcji omawianych kanałów to Slew Limiter (używany najczęściej do efektów glide i portamento), działa w zbliżony sposób do trybu AR ale tym razem napięcie które chcemy przetworzyć za jego pomocą musimy doprowadzić do wejścia oznaczonego strzałką. Gałka Rise będzie wtedy odpowiedzialna za wygładzanie napięcia narastającego a gałka Fall, napięcia opadającego. Pozostałe funkcję będą działać analogicznie do pozostałych trybów. Slew Limiter działa na podobnej zasadzie co filtr dolnoprzepustowy, szeroki zakres działania MATHSA pozwala więc przepuścić przez te kanały również sygnał audio.

MATHS ma jeszcze dwa wyjścia – Sum i Or (czyli suma i suma logiczna na której wyjściu pojawia się tylko napięcie dodatnie) dzięki nim możemy zmiksować wszystkie napięcia wygenerowane i przetworzone przez moduł. To daje prawdziwą modulacyjną orgię. podłączenie czegokolwiek do wyjść kanałów z górnego rzędu powoduje usuniecie tego sygnału z sumy. W ten sposób uzbrojone w dwa wyjścia kanały pierwszy i czwarty mogą być wykorzystane na raz w sumie jak i osobno.

To o czym napisałem to tylko wstęp do funkcji MATHS. Można go wykorzystać na wiele sposobów. Polecam prześledzenie wszystkich aplikacji dostępnych w instrukcji modułu dostępnej na jego stronie, począwszy od prostych i użytecznych po dość ezoteryczne i karkołomne. Jeśli złapiecie bakcyla szybko dojdziecie do wniosku, że jeden MATHS to za mało, bo w każdym patchu może przydać się w wielu miejscach.